Biển Nam Trung Hoa là tương lai của Xung đột (Tiếp theo và hết)

Hiếu Tân dịch

3.

Không chỉ vị trí và dự trữ năng lượng hứa hẹn mang đến cho Biển Đông (tức Biển NTH trong nguyên văn, theo cách gọi của báo chí quốc tế - ND)  tầm quan trọng địa lý - chiến lược đặc biệt, mà cả những tranh chấp lãnh thổ khốc liệt từ lâu đã bao vây vùng biển này. Nhiều cuộc tranh cãi liên quan đến Quần đảo nhỏ ở phần đông nam của Biển Đông. Việt Nam, Đài Loan, và Trung  Hoa, mỗi nước đều yêu sách toàn bộ hoặc phần lớn Biển Đông, cũng như tất cả các đảo thuộc hai Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đặc biệt, Bắc Kinh đòi một đường ranh lịch sử: Nó đưa yêu sách phần chủ yếu của Biển Đông vào trong một đường bao lớn (được mọi người biết dưới tên "đường lưỡi bò") từ đảo Hải Nam của Trung Hoa ở đầu phia bắc Biển Đông kéo tuốt 1200 dặm xuống phía nam đến tận gần Singapore và Malaysia.

Báo Mĩ và Canada bình luận về tình hình Syria

Phạm Nguyên Trường tuyển chọn và dịch

Tờ The New York Times – Mỹ đang thầm lặng chuẩn bị cho giai đoạn Hậu-Assad ở Syria

Chính quyền của Tổng thống Obama ngày càng tin chắc rằng Bashar al-Assad chẳng còn tại vị được bao lâu nữa và đã bắt đầu chuẩn bị chính sách cho giai đoạn sau khi ông này ra đi, tờ The New York Times viết như thế. Cùng với Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ đang tính toán cách hành xử nếu xảy ra nội chiến giữa các cộng đồng Alawite, Druse, Thiên chúa giáo và Sunni. Các quan chức Bộ ngoại giao Mỹ cũng kêu gọi các nhà lãnh đạo phe đối lập ở Syria phối hợp hành động nhằm lật đổ Bashar al-Assad và thành lập chính phủ mới. Chính quyền Obama dứt khoát tránh lặp lại hậu quả của cuộc can thiệp của Mỹ vào Iraq, khi họ tung toàn bộ lực lượng vào việc lật đổ Saddam Hussein mà không chú tâm vào việc lập kế hoạch giải quyết xung đột giữa các nhóm đối đầu nhau ở Iraq, nhà báo Helen Cooper viết như thế. 

Jorge Castañeda – Những người thua trận ở Libya

Phạm Nguyên Trường dịch

Phải mất bao nhiêu thời gian nữa mới tìm được Muammar Gaddafi không phải là vấn đề quan trọng, bây giờ đã có thể dễ dàng đánh giá được cuộc xung đột kéo dài sáu tháng ở Libya và xác định được kẻ thắng người thua rồi. Thắng nhất dĩ nhiên là nhân dân Libya, những người, mà nhờ sự trợ giúp của cộng đồng quốc tế, đã cưỡi lên đầu ngọn sóng khởi sự ở Tunisia và Cairo và lật đổ được nhà độc tài. Dù kết quả của những xáo trộn hiện thời có như thế nào đi nữa thì tình hình cũng khó mà có thể xấu hơn 42 năm vừa qua.

Biển Nam Trung Hoa là tương lai của Xung đột (Kì 2)

Hiếu Tân dịch

2

Đông Á là một giải hở, rộng lớn trải  dài từ Bắc Cực đến Nam Cực - từ quần đảo Kuril về phía nam đến New Zealand – và được đặc trưng bởi những đường bờ biển biệt lập bố trí tản mác và những quần đảo trải rộng bao la. Cho dù giải thích công nghệ đã thu ngắn khoảng cách này lại như thế nào, bản thân biển vẫn có tác dụng như một rào chắn xâm lược, ít nhất ở mức độ mà đất liền không làm được. Biển, không giống như đất, tạo ra rõ ràng những đường biên giới xác định, tạo tiềm năng giảm xung đột. Vậy chỉ còn phải xem xét tốc độ. Ngay cả những tầu chiến nhanh nhất cũng di chuyển tương đối chậm chạp, tức là khoảng 35 hải lý, giảm cơ hội tính toán sai, và cho các nhà ngoại giao nhiều giờ hơn, thậm chí nhiều ngày hơn, để xem xét lại các quyết định. Hải quân và không quân đơn giản không chiếm đóng lãnh thổ như cách mà lục quân làm. Đó là nhờ có các biển bao quanh khu vực Đông Á, trung tâm chế tạo toàn cầu cũng như những cuộc mua bán về quân sự đang lên - mà thế kỷ 21 có những cơ hội tốt hơn thế kỷ 20 để tránh những xung đột quân sự lớn.

Salvatore Babones - Vương quốc trung bình

Sự cường điệu và thực tế về sự trỗi dậy của Trung Quốc

Trần Ngọc Cư dịch

Lời giới thiệu của trang mạng bauxite Việt Nam: Người Trung Hoa xưa (có lẽ không ít cả ngày nay) coi nước họ là trung tâm của thế giới, từ đó mới có tên nước là Trung Quốc, được dịch ra tiếng Anh là “the Middle Kingdom”. Nhưng với lập luận cho rằng Trung Quốc sẽ chỉ là một nước có lợi tức trung bình và không thể giành địa vị siêu cường của Mỹ, học giả Salvatore Babones bằng một lối chơi chữ đã gọi Trung Quốc là “the Middling Kindom” hay “Vương quốc trung bình”. Bài tiểu luận sau đây tiêu biểu cho một quan điểm trái chiều với quan điểm cho rằng Trung Quốc sẽ là một “Siêu cường tất yếu”, một quan điểm mà học giả Arvind Subramanian cũng đã đưa ra trên cùng một số báo của tờ Foreign Affairs, mà bản dịch đã được đăng trên BVN trước đây.

Theo chúng tôi, đây là một bài viết cần được tham khảo nghiêm túc, nhằm xem xét đầy đủ các cơ sở dẫn đến luận cứ cho rằng dù có cố gắng đến mấy thì Trung Quốc rốt cục vẫn chỉ là một quốc gia trung bình trong thế kỷ XXI này. Ý kiến của tác giả Salvatore Babones vô tình có sự tương hợp với một phân tích gần đây khi chỉ xét về sự cách biệt giàu nghèo thôi, Trung Quốc hiện đang lâm vào một tình thế đối cực cực kỳ nghiêm trọng (và trước sau thế nào cũng sẽ bùng vỡ): chỉ hơn 2% số dân lại đang chiếm giữ đến hơn 75% tổng sản lượng kinh tế của cả nước Trung Hoa. Nếu tìm thấy thêm nhiều căn cứ khoa học trong ý kiến của Salvatore Babones thì chắc chắn đây sẽ là phương thuốc hiệu nghiệm để giải quyết căn bệnh “động kinh” cho mấy ông hoàng bà chúa trước “con ngoáo ộp Trung Quốc” vốn đang là mối đe dọa thường trực khả năng phát huy truyền thống quật cường vốn có của không ít dân tộc từ hàng mấy nghìn năm nay phải sống sát biên giới Trung Quốc. Không hiểu vì sao thứ bệnh lạ này làm cho họ trở nên “mất cân bằng sinh lý” đến mức nói về mặt ăn thì họ ngày càng khỏe, mặt trông béo tốt, ăn được đến cả giấy polyme, nhưng khốn thay càng ăn đầu lại càng teo tóp, óc trở nên rỗng, đặc biệt bộ gan bé tẹo lại và hình như bị siêu vi S. gặm cho xơ tướp. Vì thế, hễ nghe người dân bày tỏ lòng yêu nước là căn bệnh kinh niên của họ lại nổi lên, đến nước phải bắt dân xuôi tay ngậm miệng bệnh mới tạm lui.

Liệu Diệc Vũ - Bỏ xứ Trung Quốc mà đi

Phạm Vũ Lửa Hạ dịch

Vì những tác phẩm viết về người cùng khổ ở Trung Quốc, Liệu Diệc Vũ đã bị bỏ tù và cấm xuất cảnh. Hồi tháng 7/2011, ông trốn sang Đức qua đường Việt Nam và Ba Lan. Nay ông kể về lý do ông ra nước ngoài lưu vong. (Bài này thiệt tình hơi dễ dịch vì có nhiều chuyện giống ở xứ mình quá.)

 

Tỉnh Vân Nam, ở tây nam Trung Quốc, từ lâu nay đã là cửa ngõ thoát thân cho những người Trung Quốc ao ước một cuộc sống mới ở nước ngoài.  Ở đó, ta có thể lẻn trốn khỏi Trung Quốc bằng đường bộ, băng qua những cánh rừng nguyên sơ, hoặc ta có thể đi đường thủy, đáp bè trôi dọc sông Lan Thương xuống hạ nguồn cho đến khi gặp sông Mekong lượn khúc đổ vào Myanmar, Lào, Thái Lan, Cam Bốt và Việt Nam.

Biển Nam Trung Hoa là tương lai của Xung đột (Kì 1)

Hiếu Tân dịch

Châu Âu là một cảnh đất liền (landscape). Đông Á là một cảnh biển (seascape). Ở đó có sự khác nhau cơ bản giữa thế kỷ 20 và thế kỷ 21. Khu vực tranh chấp nhất địa cầu trong thế kỷ trước nằm trên đất liền ở châu Âu, đặc biệt là miền đất phẳng trải dài tạo thành những đường biên giới giả tạo giữa đông và tây nước Đức, và phơi ra cho những cuộc hành quân không gì ngăn cản được của những đạo quân. Nhưng trong khoảng thời gian nhiều thập kỷ, những trục nhân khẩu và kinh tế của Trái Đất đã chuyển tương đối sang phía đối lập của Lục địa Á Âu (Eurasia), nơi những khoảng không giữa các trung tâm dân cư lớn là biển cả mênh mông.