KHOA HỌC VÀ TÔN GIÁO

 Nhân ngày Người cao tuổi (1 tháng 10 năm 2026)

1. Khoa học đã trở thành một tôn giáo bao trùm và có tổ chức nhất hiện nay. Nó thâm nhập vào tất cả các lĩnh vực của đời sống, thậm chí thâm nhập vào từng tế bào của mỗi người: ăn gì, uống gì, chữa bệnh ra sao… Mọi người đều dựa vào những kiến thức khoa học mà mình thủ đắc được.

Khoa học cũng có những thánh đường rất hoành tráng, đó là các viện hàn lâm, các viện nghiên cứu, các trường đại học… cực kỳ ấn tượng. Khoa học cũng có các chức sắc, đó là các viện sĩ, giáo sư, tiến sĩ, phó tiến sĩ, nghiên cứu viên… và có cả các tín đồ, đó là các sinh viên, nghiên cứu sinh, học sinh…

Lợi ích mà khoa học mang tới cho nhân loại thật vô cùng to lớn, không thể nào liệt kê hết được. Và có lẽ cũng không cần liệt kê, vì mọi người đều biết và đều có thể bổ sung vào danh sách dài bất tận ấy.

2. Nhưng cái Khoa học-tôn giáo này lại chỉ coi những gì có thể cân, đong, đo, đếm được mới là đối tượng nghiên cứu của mình mà thôi. Nó không cân được Tình yêu; nó không định lượng được Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín.

Nói một cách khái quát, nó không công nhận có một Thực thể Tối thượng tạo ra Vũ trụ, và nó cũng không công nhận những khái niệm như Đạo đức hoặc “Thiện Ác Hữu Báo”.

Thậm chí, nhiều môn khoa học, nhiều nhà khoa học, nhiều chính trị gia còn dùng cái gậy khoa học để đánh vào một trong những bản chất sâu xa nhất của con người: Đạo đức, coi đó là mê tín dị đoan cần phải triệt để xóa bỏ.

3. Nhưng xin thử nghĩ coi: con người mà không coi trọng Đức, không tin vào “Thiện Ác Hữu Báo”, thì việc gì họ cũng dám làm.

Trong trường hợp này, cha ông ta đã tìm ra hai từ, cũng là hai phần CON và NGƯỜI, để biểu thị một loài có vú, đứng thẳng và đi bằng hai chân.

Nếu không coi trọng Đức, nếu không tin rằng “tạo Nghiệp, nhất định phải trả”, thì phần Con trong con người sẽ không có điều ác nào mà không dám làm; sẽ coi người khác là địch thủ, đối thủ, chứ không phải là đồng loại hay đồng minh.

Chuyện này cũng không cần phải nói nhiều, ai cũng thấy: động một chút là đánh, là giết, là lừa đảo… Đấy là chưa nói đến những thứ mà khoa học đang tạo ra: bom nguyên tử, AI, nhân bản người… những thứ, nếu không được kiểm soát bởi đạo đức, có thể đe dọa chính sự sống trên hành tinh này.

Người cao tuổi, cũng tức là giai đoạn “ở trọ trần gian” đã sắp kết thúc, nếu chỉ nghĩ cho mình thì đây cũng là lúc chuẩn bị thu dọn quần áo, đồ đạc.

Nhưng đôi lúc cũng nên nghĩ tới những thế hệ tiếp theo.

Chẳng lẽ thế hệ này sẽ để lại sau lưng mình một hành tinh hóa hoang hay sao?

Những lúc như thế, lại có một mong muốn: đạo đức hồi thăng, trở lại như những ngày xưa cũ.

Mong lắm thay.

David Hawkins – Giới thiệu tổng quát

 Có thể đọc Hawkins ở hai tầng lớn: một tầng là phương pháp mà ông dùng để khảo sát và xây dựng bản đồ Tâm thức; tầng kia là chính bản đồ về sự vận động của đời sống nội tâm của con người. Người đọc có thể nghi ngờ hoặc không chấp nhận tầng thứ nhất mà vẫn thấy tầng thứ hai có giá trị trong việc quan sát chính mình và tu tâm dưỡng tính. 

(1927-2012)

David R. Hawkins và câu hỏi xuyên suốt các tác phẩm 

Hawkins không chỉ viết về tâm lý hay tâm linh theo nghĩa thông thường. Toàn bộ công trình của ông xoay quanh một câu hỏi khá đơn giản nhưng rất lớn: Điều gì làm cho con người trở nên mạnh hơn, tự do hơn và gần với sự thật hơn — và điều gì khiến con người suy yếu, mắc kẹt và đau khổ? 

Trong cuốn Power vs. Force, ông phát triển một hệ thống trong đó các trạng thái của con người được đặt trên một thang từ 1 đến 1.000, với 200 là điểm phân định quan trọng giữa cái mà ông gọi là Force và Power – Cưỡng lực/Bạo lực và Sức mạnh đích thực. Bản đồ này về sau trở thành sợi chỉ xuyên suốt nhiều tác phẩm của ông. 

Hai phần chính trong công trình của Hawkins 

Phần thứ nhất: Áp dụng cơ thể động học trong nghiên cứu 

Hawkins sử dụng cơ thể động học — kinesiology, cụ thể là phản ứng của cơ bắp — như một phương tiện để khảo sát sự khác biệt giữa cái hỗ trợ đời sống và cái làm suy yếu đời sống, giữa thật và giả, rồi từ đó xây dựng hệ thống hiệu chuẩn của mình. Power vs. Force dành hẳn các phần để trình bày lịch sử và phương pháp luận, kết quả và cách diễn giải, cũng như các phụ lục hướng dẫn hiệu chuẩn. 

Đây cũng chính là phần dễ gây tranh luận nhất. 

Người đọc hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi về độ tin cậy của phương pháp này. Và nếu một người không chấp nhận giả định rằng phản ứng cơ có thể được sử dụng như một công cụ để phân biệt thật–giả hay xác định các tầng Tâm thức, thì họ cũng không thể tiếp nhận những con số hiệu chuẩn của Hawkins như những dữ kiện khoa học đã được xác lập. 

Điểm này càng quan trọng khi đọc Power vs. Force ngày nay: không nên biến những con số 100, 200, 500 hay 700 thành những đại lượng khoa học theo nghĩa thông thường. Trong hệ thống của Hawkins, chúng thuộc về một thang logarithmic dùng để biểu thị các tầng Tâm thức, chứ không phải một phép đo tuyến tính thông thường. 

Tuy nhiên, người viết những dòng này vẫn có một niềm tin: nếu có những nhóm người thực sự tin tưởng, nghiêm túc và tận tâm thực hành phương pháp kiểm tra cơ bắp do David Hawkins đưa ra, họ có thể phát hiện được những điều rất thú vị mà hiện nay chúng ta chưa biết, trong nhiều lĩnh vực khác nhau — từ khoa học, vật liệu, y học cho đến thương mại, quảng cáo và thậm chí cả chính trị. 

Nhưng Hawkins không chỉ để lại một phương pháp đo 

Nếu tạm gác câu hỏi “Con số 150 hay 500 có thực sự đo được Tâm thức hay không?”, chúng ta vẫn còn một câu hỏi khác: Liệu con người có thực sự thay đổi trạng thái nội tâm của mình hay không? 

Ở điểm này, bản đồ Hawkins đưa ra một cách nhìn rất đáng suy ngẫm. Ông mô tả một chuỗi các trạng thái từ nhục nhã, mặc cảm tội lỗi, thờ ơ, u sầu, sợ hãi, ham muốn, tức giận, kiêu ngạo, rồi đến can đảm, trung dung, sẵn sàng, chấp nhận, lý trí, tình yêu... và những trạng thái cao hơn nữa. 

Trong Power vs. Force, những trạng thái này không chỉ được trình bày như những cảm xúc riêng lẻ, mà còn như những mô thức khác nhau của Tâm thức, gắn với cách con người nhìn cuộc sống, cảm nhận, suy nghĩ và phản ứng trước những sự việc diễn ra mỗi ngày. 

Và ở đây có một điều mà ngay cả một người có tư duy hoàn toàn duy lý cũng khó phủ nhận: Con người không phải lúc nào cũng ở cùng một trạng thái. 

Một người có thể hôm nay rất sợ hãi, ngày mai nổi giận, lúc khác lại đầy tự tin. Một người từng sống trong mặc cảm có thể dần trở nên cởi mở. Một người dễ nóng giận có thể học được cách quan sát cơn giận trước khi phản ứng. Một người từng bị lòng tham hoặc kiêu ngạo chi phối có thể nhận ra điều đó và thay đổi. 

Nói cách khác, khả năng chuyển hóa trạng thái nội tâm là một trải nghiệm rất gần với đời sống của con người, cho dù chúng ta có chấp nhận hay không chấp nhận hệ thống hiệu chuẩn của Hawkins. 

Ngay cả khi không chấp nhận phương pháp cơ thể động học của Hawkins, người đọc vẫn có thể tạm gác câu hỏi về những con số hiệu chuẩn để quan sát một điều gần gũi hơn: con người có khả năng nhận biết và chuyển hóa trạng thái nội tâm của chính mình. 

Ví dụ, một người có thể có lúc rơi vào trạng thái tuyệt vọng, thờ ơ; lúc khác chìm trong mặc cảm tội lỗi, bị lòng tham chi phối, nổi cơn tức giận hoặc có thái độ tự mãn. Nhưng không có trạng thái nào trong số đó nhất thiết phải là nơi người ấy phải dừng lại mãi mãi. 

Con người có thể thay đổi cách nhìn, cách phản ứng, cách sống; và cùng với đó, trạng thái Tâm thức cũng có thể thay đổi. 

Phần thứ hai: Bản đồ tâm thức 

Sau quá trình quan sát kéo dài trong nhiều năm về những thay đổi trong trạng thái bên trong của chính mình và của những người khác, kết hợp với việc sử dụng phương pháp kiểm tra cơ bắp, David Hawkins xây dựng một hệ thống mà ông gọi là Bản đồ Tâm thức, gồm 17 tầng, trải dài từ 1 đến 1.000. 

Tuy nhiên, đây không phải là một hệ thống xếp hạng con người, mà là một cách mô tả những trạng thái khác nhau mà con người có thể trải nghiệm, cũng như khả năng chuyển hóa từ trạng thái này sang trạng thái khác. 

Theo đó, những con số như 20, 30, 100, 150, 175, 200... không phải là những điểm số dùng để đánh giá một con người. Chúng có một ý nghĩa sâu hơn nhiều: có thể xem chúng như những mốc biểu thị các tầng vận động khác nhau của đời sống nội tâm. 

Một người không phải là “một con số”. Một người có thể trải nghiệm nhiều trạng thái khác nhau trong những hoàn cảnh khác nhau, và điều quan trọng hơn cả là trạng thái ấy không nhất thiết phải cố định. 

Và đây cũng chính là một cách giúp những người “chưa thấy thì chưa tin” có thể bước vào con đường tu tập tâm linh. Ví dụ, một người sẵn sàng đối mặt với những thách thức của cuộc đời, sẵn sàng chấp nhận cuộc chơi của cuộc đời, nhưng cũng có lúc rơi vào trạng thái thờ ơ hay u sầu, thì khi nhận ra những trạng thái ấy, họ có thể biết được hướng đi lên. Hoặc một người có lý trí rất cao nhưng thường xuyên bị lòng tham hay thói kiêu ngạo dẫn dắt, cũng có thể nhận ra vấn đề của mình và tìm được lối ra để trở thành một người chính trực hơn. 

Tu tâm, theo David Hawkins, cũng như trong nhiều truyền thống tu tập phương Đông, không phải là tu dưỡng đạo đức theo nghĩa thể hiện mình là một người tốt cho người khác xem. Đó là tu tâm tính của chính mình: tự mình trở thành một người dễ tính hơn, bao dung hơn, yêu thương hơn, từ bi hơn… mỗi ngày. 

Không cần người khác biết. Nhưng rồi họ sẽ tự “biết”.   

Những tác phẩm chính của David Hawkins 

1. Power vs. Force - Đặt nền móng cho toàn bộ công trình của Hawkins: phương pháp nghiên cứu bằng cơ thể động học, Bản đồ Tâm thức, sự phân biệt giữa Power và Force, cùng câu hỏi về sự tiến hóa của con người. 

2. The Map of Consciousness Explained - Giải thích kỹ lưỡng hơn về Bản đồ Tâm thức và các tầng khác nhau trong bản đồ này, giúp người đọc hiểu rõ hơn hệ thống mà Hawkins đã trình bày trong Power vs. Force. 

3. Letting Go: The Pathway of Surrender - Trình bày phương pháp buông bỏ các cảm thọ và cảm xúc tiêu cực, qua đó giúp con người giải phóng những trạng thái nội tâm đang cản trở mình và có khả năng vươn lên những tầng Tâm thức cao hơn. 

Power vs. Force được David Hawkins biên tập lại và xuất bản vào năm 2012, trong khi The Map of Consciousness Explained và Letting Go: The Pathway of Surrender được ông viết vào những năm cuối đời. Điều này có thể gợi cho chúng ta suy nghĩ rằng đây là những tác phẩm mà ông muốn dành cho một phạm vi độc giả rộng hơn và cũng là những cuốn sách có tính thực tiễn đặc biệt đối với người đọc phổ thông. 

Theo cảm nhận của người viết những dòng này, một người muốn xây dựng một đời sống tâm lý ổn định, hạnh phúc, khỏe mạnh và thành công thì chỉ cần thường xuyên đọc, suy ngẫm và áp dụng vào đời sống những điều được trình bày trong ba cuốn sách này cũng đã có thể coi là đủ. 

4. The Eye of the I — đi sâu hơn vào nhận biết, bản chất của Thiên Chúa, thực tại và đời sống nội tâm. David Hawkins cho rằng đây là cuốn sách bàn về các tầng Tâm thức từ 600 đến 850. 

5. I: Reality and Subjectivity — đi sâu vào những tầng rất cao của Bản đồ Tâm thức và vấn đề thực tại, chủ thể. Đây là tác phẩm bàn về những tầng từ 800 đến 1.000 — những tầng mà Hawkins gắn với các Đại Giác giả và các Thánh thần giáng thế. 

Power vs. Force, The Eye of the I và I: Reality and Subjectivity có thể được xem là một bộ ba quan trọng đối với những người muốn đi sâu vào con đường tu tâm, hướng tới sự siêu việt bản ngã và chứng ngộ Viên mãn. 

6. Transcending the Levels of Consciousness — tập trung trực tiếp hơn vào việc siêu việt các tầng Tâm thức và con đường chuyển hóa nội tâm, có thể coi là một cuốn tham khảo hữu ích cho những người muốn tu tâm. Trong cuốn này, David Hawkins cũng nhấn mạnh rằng tu tâm là một công việc khó khăn và vô cùng nghiêm túc, vì nó không chỉ làm thay đổi cách con người suy nghĩ và cảm nhận mà còn có thể dẫn đến những thay đổi sâu sắc trong hoạt động của não bộ.

 

7. Healing and Recovery — bàn về các vấn đề chữa lành và hồi phục. Theo cảm nhận của người viết những dòng này, một người có “ngộ tính” cao đôi khi có thể nhận ra những gợi ý về chữa lành và hồi phục ngay từ khi đọc Power vs. Force, và khi đọc sâu hơn Healing and Recovery, họ có thể thấy rõ hơn mối liên hệ mà Hawkins trình bày giữa trạng thái Tâm thức, đời sống nội tâm và sức khỏe. 

8. Truth vs. Falsehood — mở rộng việc khảo sát thật–giả từ đời sống cá nhân sang nhiều vấn đề trong đời sống xã hội, giúp người đọc nhìn nhận sâu hơn về cách con người phân biệt sự thật với những điều sai lệch. 

9. Reality, Spirituality and Modern Man — bàn về thực tại, đời sống tâm linh và những vấn đề mà con người hiện đại phải đối diện trên con đường nhận biết bản thân và tìm hiểu bản chất của thực tại.

 Đọc David Hawkins 

Có lẽ không cần phải bắt đầu bằng việc tin hay không tin David Hawkins. Có thể bắt đầu bằng việc tự quan sát chính mình. 

Khi sợ hãi xuất hiện, ta có thể quan sát nó. Khi tức giận xuất hiện, ta có thể nhận ra mình đang tức giận. Khi lòng tham, thái độ kiêu ngạo hay mặc cảm nổi lên, ta có thể nhìn thấy chúng thay vì lập tức đồng nhất mình với chúng. 

Nếu làm được như vậy, Bản đồ Tâm thức của Hawkins có thể trở thành một công cụ để tự quan sát, ngay cả khi người đọc chưa chấp nhận những tuyên bố của ông về phương pháp hiệu chuẩn. 

Và có lẽ đây là điểm đáng chú ý nhất trong toàn bộ công trình của David Hawkins: con người không nhất thiết phải bị cố định trong trạng thái mà mình đang có. 

Ta có thể thay đổi. 

Những cuốn sách của David Hawkins có thể là một bàn đạp giúp bạn thay đổi, dù bạn theo hoặc không theo một tôn giáo nào; dù bạn đang thực hành một con đường tâm linh nào đó, hay đã từng theo một tôn giáo nhưng theo thời gian, những giáo lý cơ bản đã dần bị lãng quên; hoặc đơn giản là bạn chưa biết phải bắt đầu việc tu tâm từ đâu. 

Chúc bạn mỗi ngày một tiến bộ trên con đường của chính mình — hay nói theo cách quen thuộc của các Phật tử: “Chúc bạn ngày càng tinh tấn hơn!”

CHUYỂN HÓA CẢM XÚC (7)

 

Chương 14 

Force và Power 

Cài gì mới thật sự là sức mạnh? Trong cuộc sống, chúng ta thường nghĩ sức mạnh là khả năng chiến thắng người khác. Người mạnh là người có nhiều tiền hơn. Có địa vị cao hơn. Nổi tiếng hơn. Có nhiều người nghe theo hơn. 

Nhưng David Hawkins lại đưa ra một cách nhìn hoàn toàn khác. Ông cho rằng có hai loại sức mạnh hoàn toàn khác nhau. Một loại ông gọi là Force. Loại kia ông gọi là Power. 

Force là sức mạnh của cưỡng ép. Power là sức mạnh đến từ chính bản chất của con người. Đó là hai con đường hoàn toàn khác nhau. 

Force – sức mạnh của cưỡng ép. Force luôn cần đối tượng để chống lại. Muốn thắng. Muốn hơn. Muốn chứng minh. Muốn kiểm soát. Muốn người khác phải làm theo ý mình. Force luôn tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Người càng cố chứng minh mình mạnh thì bên trong thường càng bất an. 

Giống như người phải luôn nói: “Tôi đúng.” “Tôi giỏi.” “Tôi giàu.” “Tôi quan trọng.” Thật ra, người thật sự như vậy thường không cần nói. 

Power – sức mạnh của bình an. Power hoàn toàn khác. Nó không cần chiến thắng ai. Không cần chứng minh điều gì. Không cần tranh hơn thua. 

Người có Sức mạnh đích thực thường rất bình tĩnh. Ít nói. Nhưng lời nói có sức nặng. Ít nổi nóng. Nhưng ai cũng muốn nghe. Không cần ép buộc. Nhưng người khác tự nhiên muốn hợp tác. Power không đến từ chức vụ. Không đến từ tiền bạc. Cũng không đến từ quyền lực. Nó đến từ chính con người mà bạn đang là. 

Con người mà bạn đang là. David Hawkins nhiều lần nhắc đến một ý rất đẹp: Quan trọng nhất không phải là việc bạn làm. Cũng không phải lời bạn nói. Mà là con người mà bạn đang là. 

Hai người có thể làm cùng một việc. Nhưng giá trị của việc làm ấy lại hoàn toàn khác nhau. Một người giúp đỡ để được khen. Một người giúp vì tình yêu thương. 

Hành động giống nhau. Nhưng chất lượng lại hoàn toàn khác. Con người mà họ đang là mới có ý nghĩa quyết định. 

Không cần cố chứng minh. Có lẽ khi còn trẻ, ai cũng từng muốn thể hiện mình. Muốn chứng minh mình thông minh. Mình đúng. Mình giỏi. Mình thành công. 

Điều đó là bình thường. Nhưng càng trưởng thành, chúng ta càng nhận ra rằng người có năng lực thực sự thường không cần chứng minh. Một người giàu thật sự không cần ngày nào cũng nói mình giàu. Một người hiểu biết thật sự không cần tranh cãi để giành phần thắng. Một người hạnh phúc thật sự cũng không cần liên tục khoe mình đang hạnh phúc. Khi bên trong đã đầy đủ, nhu cầu chứng minh tự nhiên giảm xuống. 

Khiêm nhường. Nhiều người nhầm lẫn khiêm nhường với tự ti. Thực ra hoàn toàn ngược lại. Tự ti là nghĩ mình kém hơn người khác. Kiêu ngạo là nghĩ mình hơn người khác. Còn khiêm nhường là không còn bận tâm chuyện hơn hay kém. Chỉ đơn giản là sống đúng với con người thật của mình. Người xưa có câu: “Lúa càng nặng hạt càng cúi đầu.” 

Phụng sự. Ở những tầng cảm xúc cao hơn, con người bắt đầu muốn cho đi. Không phải vì nghĩa vụ. Không phải để được khen. Không phải để tích lũy công đức. Mà vì giúp người khác đem lại niềm vui tự nhiên. Một người thầy tận tụy. Một bác sĩ hết lòng với bệnh nhân. Một tình nguyện viên. Một người hiến máu. Một người lao xuống dòng nước lũ cứu người. 

Có những việc không ai bắt phải làm. Không ai trả tiền. Nhưng họ vẫn làm. Đó chính là sức mạnh của yêu thương. 

Cho đi. Cho đi không chỉ là tiền. Có khi điều quý nhất ta có thể cho người khác là: một nụ cười,  một lời động viên, một cái ôm, lắng nghe, tha thứ. 

Có những người mang theo cả đời một lời động viên mà họ từng nhận được. Có những người bước qua được tuyệt vọng chỉ vì một người chịu ngồi xuống lắng nghe họ. 

Cho đi không làm chúng ta nghèo đi. Nó làm cho trái tim mình rộng mở hơn. 

Thế nào là một cuộc đời thành công? Có lẽ sau khi đọc hết cuốn sách này, chúng ta cũng nên tự hỏi lại chính mình: Thành công là gì? Là có nhiều tiền? Có nhiều quyền lực? Là người nổi tiếng? Hay là mỗi tối khi đặt đầu xuống gối, cảm thấy lòng vẫn bình an? 

Có người sở hữu rất nhiều nhưng lúc nào cũng lo mất. Có người sống giản dị nhưng luôn mỉm cười. Ai là người hạnh phúc hơn? Có lẽ mỗi người sẽ có câu trả lời của riêng mình. 

Lời nhắn cuối cùng. Nếu có một điều tôi mong bạn còn nhớ sau khi gấp cuốn sách này lại thì đó là: Hãy dịu dàng hơn với chính mình. Ai cũng từng sợ hãi. Ai cũng từng tức giận. Ai cũng từng buồn. Ai cũng từng thất vọng. Không có nghĩa là bạn kém cỏi. Nó chỉ có nghĩa là bạn đang là một con người. 

Quan trọng không phải là không bao giờ có cảm xúc tiêu cực. Quan trọng là mỗi lần chúng xuất hiện, bạn biết nhận ra chúng, quay về với cảm thọ đang hiện diện trong thân và tâm mình, rồi để nó tự nhiên đi qua. Đừng vội. Không ai trưởng thành chỉ sau một đêm. 

Nhưng nếu mỗi ngày bạn bớt đi một chút sợ hãi, thêm một chút biết ơn, thêm một chút yêu thương và bình an thì một ngày nào đó, khi nhìn lại, bạn sẽ mỉm cười vì nhận ra mình đã trở thành một con người rất khác. 

Cuộc đời cũng như thế. Mỗi cảm xúc tích cực bạn lựa chọn nuôi dưỡng hôm nay có thể chỉ là một thay đổi rất nhỏ, nhưng theo thời gian, chính những thay đổi nhỏ ấy sẽ đưa bạn đến một cuộc đời hoàn toàn khác. 

Bạn sẽ trở nên bình an hơn. Bao dung hơn. Và tự do hơn. 

Nếu sau khi gấp cuốn sách này lại, bạn chỉ còn nhớ một điều, thì tôi mong đó là: Mỗi khi một cảm thọ xuất hiện, đừng vội chạy theo nó. Hãy dừng lại. Quan sát. Cảm nhận. Rồi để nó đi qua. Chỉ vậy thôi. 

Nếu mỗi ngày bạn làm được điều ấy thêm một lần, rồi thêm một lần nữa, cuộc sống sẽ dần thay đổi theo cách mà hôm nay có lẽ bạn chưa thể hình dung hết. Rồi bạn sẽ nhận ra rằng điều mình tìm kiếm bấy lâu chưa từng ở đâu xa. 

Nó vẫn luôn ở đây. Trong một tâm hồn bình an. Trong một trái tim biết yêu thương. Trong sự tự do không còn bị cảm xúc điều khiển. 

Đó chính là Sức mạnh đích thực. 

Xin nhớ. Chúng ta không cần trở thành một con người khác. Chỉ cần mỗi ngày buông bỏ thêm một chút những gì đang che phủ bản chất tốt đẹp vốn có của mình. Khi ấy, bình an, tình yêu thương và sức mạnh đích thực sẽ tự nhiên hiển lộ. 

Có lẽ, đó mới chính là mục đích của việc buông bỏ. 

 

PHỤ LỤC

 

Phụ lục 1.

Nhận diện cảm xúc

A. Những cảm xúc tiêu cực thường gặp 

Cảm xúc	Dấu hiệu thường gặp	Ý nghĩ thường đi kèm	Gợi ý buông bỏ
Thờ ơ	Mất động lực, không muốn làm gì	“Kệ đi.”, “Không có ý nghĩa gì.”	Chấp nhận trạng thái đang có, quan sát cảm thọ và để nó đi qua.
Buồn bã	Nặng ngực, muốn khóc, thiếu năng lượng	“Mọi thứ thật vô nghĩa.”	Đừng chống lại nỗi buồn. Chỉ quan sát cảm thọ trong cơ thể và để nó tự lắng xuống.
Mặc cảm tội lỗi	Day dứt, tự trách mình	“"Mình thật tệ.”	Tha thứ cho chính mình và tiếp tục làm điều đúng trong hiện tại.
Xấu hổ	Muốn trốn tránh, sợ bị đánh giá	"Mọi người sẽ cười mình."	Chấp nhận rằng không ai hoàn hảo. Để cảm giác ấy tự nhiên đi qua.
Sợ hãi	Tim đập nhanh, căng thẳng, bồn chồn	“Lỡ như...”	Quan sát cảm thọ của nỗi sợ thay vì chạy theo các kịch bản trong đầu.
Ham muốn	Bồn chồn, nóng lòng, thiếu kiên nhẫn	“Phải có bằng được.”	Buông bỏ sự bám chấp vào kết quả. Làm hết sức, rồi để mọi việc diễn ra tự nhiên.
Tật đố	Khó chịu khi người khác thành công	“Tại sao không phải mình?”	Chúc mừng người khác và quay về phát triển chính mình.
Ganh đua	Luôn muốn hơn người khác	“Mình phải thắng.”	So với chính mình của ngày hôm qua, không so với người khác.
Tức giận	Mặt nóng bừng, cơ thể căng cứng, muốn phản ứng ngay	“Không thể chấp nhận được.”	Lùi lại một chút, quan sát cảm thọ rồi mới hành động nếu cần.
Kiêu hãnh	Muốn chứng minh mình đúng hoặc hơn người	“Mình giỏi hơn.”	Biết ơn những gì mình có và nuôi dưỡng sự khiêm nhường.

 

Điều cần nhớ: Dù cảm xúc nào xuất hiện, nguyên tắc chung vẫn là: Nhận diện → Quan sát cảm thọ → Không chống lại → Để nó tự nhiên đi qua. Đừng đè nén. Đừng xả lên người khác. Đừng chạy theo dòng suy nghĩ mà cảm xúc tạo ra.

 

B. Những cảm xúc tích cực cần nuôi dưỡng

Cảm xúc	Dấu hiệu thường gặp	Ý nghĩ thường đi kèm	Gợi ý nuôi dưỡng
Can đảm	Vẫn còn sợ nhưng dám hành động	"Mình sẽ thử."	Bắt đầu từ những việc nhỏ, tiến từng bước.
Chấp nhận	Tâm nhẹ, ít chống đối	"Mọi việc đang là như thế."	Nhìn sự việc đúng như nó đang là, rồi tìm cách tốt nhất để ứng xử.
Biết ơn	Cảm thấy đủ đầy	"Mình thật may mắn."	Mỗi ngày ghi lại vài điều đáng biết ơn.
Hy vọng	Tin tưởng vào tương lai	"Rồi sẽ có cách."	Nhớ lại những lần mình đã vượt qua khó khăn.
Yêu thương	Muốn điều tốt đẹp cho người khác	"Mong mọi người được bình an."	Quan tâm, giúp đỡ mà không mong đáp lại.
Tha thứ	Không còn nặng lòng	"Ai cũng có lúc sai."	Buông bỏ oán giận để giải phóng chính mình.
Niềm vui	Mỉm cười tự nhiên	"Cuộc sống thật đáng quý."	Tận hưởng những điều giản dị trong cuộc sống hằng ngày.
Bình an	Tâm tĩnh lặng, không bị cuốn theo biến động	"Mọi việc rồi sẽ qua."	Thường xuyên quay về quan sát cảm thọ và buông bỏ.

 

Những cảm xúc tích cực này không phải là thứ chúng ta cố tạo ra bằng ý chí. Theo tinh thần của phương pháp Letting Go, khi những cảm thọ và cảm xúc tiêu cực được nhận diện, chấp nhận và để tự nhiên đi qua, các phẩm chất như can đảm, chấp nhận, biết ơn, yêu thương và bình an sẽ dần hiển lộ một cách tự nhiên.

 

PHỤ LỤC 2

Nhật ký cảm xúc 30 ngày

Mỗi tối trước khi đi ngủ, hãy dành vài phút nhìn lại một cảm xúc nổi bật nhất trong ngày. Không cần viết nhiều. Chỉ cần thành thật với chính mình. Điều quan trọng không phải là bạn đã buông bỏ hoàn toàn hay chưa, mà là bạn đã bắt đầu nhận diện được cảm xúc ấy.

Ngày	Cảm xúc nổi bật	Điều gì kích hoạt nó?	Mình đã quan sát và để nó đi qua chưa?	Sau đó mình cảm thấy thế nào?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

 

Xin nhớ: Đừng cố trở thành một người hoàn hảo chỉ sau vài ngày. Chỉ cần hôm nay bạn nhận ra cảm xúc của mình sớm hơn hôm qua một chút, đó đã là một bước tiến rất lớn. Mỗi lần để một cảm xúc tiêu cực tự nhiên đi qua, bạn đang trả lại cho mình thêm một phần bình an vốn có.

 

PHỤ LỤC 3 

Những câu hỏi để nhìn lại chính mình

 

Đôi khi, chỉ một câu hỏi đúng cũng có thể thay đổi cả cách chúng ta nhìn về cuộc sống. Bạn không cần trả lời tất cả những câu hỏi dưới đây trong một ngày. Hãy chọn một vài câu khiến mình suy ngẫm nhất và thành thật trả lời. Điều quan trọng không phải là câu trả lời đúng hay sai, mà là bạn đang nhìn vào chính mình.

 

Nhìn lại cảm xúc

Gần đây mình thường lo lắng điều gì nhất?

Cảm xúc nào xuất hiện nhiều nhất trong mình?

Điều gì khiến mình dễ nổi nóng nhất?

Điều gì khiến mình buồn nhiều nhất?

Mình có đang né tránh cảm xúc nào không?

Nhìn lại bản ngã

Mình có đang cố chứng minh điều gì với người khác không?

Mình có đang muốn hơn ai đó không?

Mình đang bám chấp vào điều gì?

Điều gì mình sợ mất nhất?

Nếu điều đó không còn nữa, liệu mình vẫn có thể sống bình an không?

Nhìn lại các mối quan hệ

Có người nào mình vẫn chưa tha thứ?

Có ai mình cần nói lời xin lỗi không?

Có ai mình cần nói lời cảm ơn không?

Mình có đang quá khắt khe với một người nào đó không?

Nếu đổi góc nhìn, liệu mình có thể hiểu họ hơn không?

Nhìn lại ngày hôm nay

Điều gì hôm nay khiến mình biết ơn?

Hôm nay mình đã làm được việc tốt nào?

Hôm nay mình đã tử tế với ai?

Hôm nay mình đã mỉm cười bao nhiêu lần?

Hôm nay mình đã để được cảm xúc tiêu cực nào đi qua?

Nhìn về phía trước

Ngày mai mình muốn sống khác hôm nay ở lĩnh vực nào?

Mình muốn trở thành người như thế nào sau một năm nữa?

Nếu chỉ thay đổi một thói quen nhỏ, mình sẽ chọn điều gì?

Điều gì mình có thể buông bỏ ngay trong hôm nay?

Điều gì thật sự quan trọng đối với cuộc đời mình?

 

PHỤ LỤC 4

Gợi ý đọc thêm và thực hành

 

Nếu cuốn sách này giúp bạn hiểu mình hơn và muốn tiếp tục khám phá thế giới nội tâm, dưới đây là một số gợi ý để bạn có thể đi xa hơn trên hành trình ấy.

 

1. Bắt đầu từ những điều đơn giản 

Đừng vội đọc thật nhiều sách hay cố gắng thay đổi tất cả mọi thứ cùng một lúc. Chỉ cần mỗi ngày dành vài phút quan sát cảm xúc của mình, thực hành để một cảm xúc tiêu cực tự nhiên đi qua và sống chậm lại một chút.

 

Bạn cũng có thể: 

Viết nhật ký cảm xúc mỗi tối.

Dành vài phút ngồi yên và quan sát hơi thở.

Đi bộ trong công viên hoặc giữa thiên nhiên.

Hạn chế những nội dung kích thích sợ hãi, tức giận và bạo lực.

Chủ động ở gần những người tích cực và giàu lòng yêu thương.

 

Đó đều là những cách thực hành rất hiệu quả.

 

2. Nếu muốn tìm hiểu thêm về David R. Hawkins 

Bạn có thể đọc theo thứ tự sau: 

Dễ tiếp cận: Letting Go. Đây là cuốn sách trình bày trực tiếp phương pháp buông bỏ cảm xúc và cũng là nguồn cảm hứng chính của cuốn sách bạn đang cầm trên tay.

 Muốn hiểu sâu hơn bạn có thể đọc những cuốn này: Power vs. Force;  The Eye of the I, I: Reality and Subjectivity, tất cả đều do David Hawkins chấp bút và được Công ty Thaihabooks phát hành. Những cuốn sách này đi sâu hơn vào tâm lý học, tâm linh và bản chất của tâm thức. Nội dung khá trừu tượng nên có thể đọc sau khi đã quen với việc thực hành buông bỏ.

 

3. Quan trọng nhất 

Xin đừng cố đọc thật nhiều. Một trang sách được đem ra thực hành còn quý hơn một trăm trang chỉ đọc rồi để đó. Một cảm xúc được buông bỏ còn giá trị hơn hàng trăm câu nói hay.  Một hành động tử tế còn ý nghĩa hơn rất nhiều lời hứa. 

Nếu mỗi ngày bạn sống bình an hơn hôm qua một chút, biết ơn nhiều hơn một chút và yêu thương nhiều hơn một chút, thì cuốn sách này đã hoàn thành sứ mệnh của nó. 

Phụ lục 5.

Một phút buông bỏ 

 

Khi cảm thọ xuất hiện. Xin hãy dừng lại. Hít thở tự nhiên. Không chống lại. Không đè nén. Không xả lên người khác. 

Chỉ quan sát cảm thọ trong thân và tâm. Để nó tự nhiên đi qua. Mọi cảm xúc rồi sẽ đi qua.

 

Bình an vẫn luôn ở đó.