Có thể đọc Hawkins ở hai tầng lớn: một tầng là phương pháp mà ông dùng để khảo sát và xây dựng bản đồ Tâm thức; tầng kia là chính bản đồ về sự vận động của đời sống nội tâm của con người. Người đọc có thể nghi ngờ hoặc không chấp nhận tầng thứ nhất mà vẫn thấy tầng thứ hai có giá trị trong việc quan sát chính mình và tu tâm dưỡng tính.
David R. Hawkins và câu hỏi xuyên suốt các tác phẩm
Hawkins không chỉ viết về tâm lý hay tâm linh theo nghĩa thông thường. Toàn bộ công trình của ông xoay quanh một câu hỏi khá đơn giản nhưng rất lớn: Điều gì làm cho con người trở nên mạnh hơn, tự do hơn và gần với sự thật hơn — và điều gì khiến con người suy yếu, mắc kẹt và đau khổ?
Trong cuốn Power vs. Force, ông phát triển một hệ thống trong đó các trạng thái của con người được đặt trên một thang từ 1 đến 1.000, với 200 là điểm phân định quan trọng giữa cái mà ông gọi là Force và Power – Cưỡng lực/Bạo lực và Sức mạnh đích thực. Bản đồ này về sau trở thành sợi chỉ xuyên suốt nhiều tác phẩm của ông.
Hai phần chính trong công trình của Hawkins
Phần thứ nhất: Áp dụng
cơ thể động học trong nghiên cứu
Hawkins sử dụng cơ thể động học — kinesiology, cụ thể là phản ứng của cơ bắp — như một phương tiện để khảo sát sự khác biệt giữa cái hỗ trợ đời sống và cái làm suy yếu đời sống, giữa thật và giả, rồi từ đó xây dựng hệ thống hiệu chuẩn của mình. Power vs. Force dành hẳn các phần để trình bày lịch sử và phương pháp luận, kết quả và cách diễn giải, cũng như các phụ lục hướng dẫn hiệu chuẩn.
Đây cũng chính là phần dễ gây tranh luận nhất.
Người đọc hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi về độ tin cậy của phương pháp này. Và nếu một người không chấp nhận giả định rằng phản ứng cơ có thể được sử dụng như một công cụ để phân biệt thật–giả hay xác định các tầng Tâm thức, thì họ cũng không thể tiếp nhận những con số hiệu chuẩn của Hawkins như những dữ kiện khoa học đã được xác lập.
Điểm này càng quan trọng khi đọc Power vs. Force ngày nay: không nên biến những con số 100, 200, 500 hay 700 thành những đại lượng khoa học theo nghĩa thông thường. Trong hệ thống của Hawkins, chúng thuộc về một thang logarithmic dùng để biểu thị các tầng Tâm thức, chứ không phải một phép đo tuyến tính thông thường.
Tuy nhiên, người viết những dòng này vẫn có một niềm tin: nếu có những nhóm người thực sự tin tưởng, nghiêm túc và tận tâm thực hành phương pháp kiểm tra cơ bắp do David Hawkins đưa ra, họ có thể phát hiện được những điều rất thú vị mà hiện nay chúng ta chưa biết, trong nhiều lĩnh vực khác nhau — từ khoa học, vật liệu, y học cho đến thương mại, quảng cáo và thậm chí cả chính trị.
Nhưng Hawkins không chỉ để lại một phương pháp đo
Nếu tạm gác câu hỏi “Con số 150 hay 500 có thực sự đo được Tâm thức hay không?”, chúng ta vẫn còn một câu hỏi khác: Liệu con người có thực sự thay đổi trạng thái nội tâm của mình hay không?
Ở điểm này, bản đồ Hawkins đưa ra một cách nhìn rất đáng suy ngẫm. Ông mô tả một chuỗi các trạng thái từ nhục nhã, mặc cảm tội lỗi, thờ ơ, u sầu, sợ hãi, ham muốn, tức giận, kiêu ngạo, rồi đến can đảm, trung dung, sẵn sàng, chấp nhận, lý trí, tình yêu... và những trạng thái cao hơn nữa.
Trong Power vs. Force, những trạng thái này không chỉ được trình bày như những cảm xúc riêng lẻ, mà còn như những mô thức khác nhau của Tâm thức, gắn với cách con người nhìn cuộc sống, cảm nhận, suy nghĩ và phản ứng trước những sự việc diễn ra mỗi ngày.
Và ở đây có một điều mà ngay cả một người có tư duy hoàn toàn duy lý cũng khó phủ nhận: Con người không phải lúc nào cũng ở cùng một trạng thái.
Một người có thể hôm nay rất sợ hãi, ngày mai nổi giận, lúc khác lại đầy tự tin. Một người từng sống trong mặc cảm có thể dần trở nên cởi mở. Một người dễ nóng giận có thể học được cách quan sát cơn giận trước khi phản ứng. Một người từng bị lòng tham hoặc kiêu ngạo chi phối có thể nhận ra điều đó và thay đổi.
Nói cách khác, khả năng chuyển hóa trạng thái nội tâm là một trải nghiệm rất gần với đời sống của con người, cho dù chúng ta có chấp nhận hay không chấp nhận hệ thống hiệu chuẩn của Hawkins.
Ngay cả khi không chấp nhận phương pháp cơ thể động học của Hawkins, người đọc vẫn có thể tạm gác câu hỏi về những con số hiệu chuẩn để quan sát một điều gần gũi hơn: con người có khả năng nhận biết và chuyển hóa trạng thái nội tâm của chính mình.
Ví dụ, một người có thể có lúc rơi vào trạng thái tuyệt vọng, thờ ơ; lúc khác chìm trong mặc cảm tội lỗi, bị lòng tham chi phối, nổi cơn tức giận hoặc có thái độ tự mãn. Nhưng không có trạng thái nào trong số đó nhất thiết phải là nơi người ấy phải dừng lại mãi mãi.
Con người có thể thay đổi cách nhìn, cách phản ứng, cách sống; và cùng với đó, trạng thái Tâm thức cũng có thể thay đổi.
Phần thứ hai: Bản đồ tâm thức
Sau quá trình quan sát kéo dài trong nhiều năm về những thay đổi trong trạng thái bên trong của chính mình và của những người khác, kết hợp với việc sử dụng phương pháp kiểm tra cơ bắp, David Hawkins xây dựng một hệ thống mà ông gọi là Bản đồ Tâm thức, gồm 17 tầng, trải dài từ 1 đến 1.000.
Tuy nhiên, đây không phải là một hệ thống xếp hạng con người, mà là một cách mô tả những trạng thái khác nhau mà con người có thể trải nghiệm, cũng như khả năng chuyển hóa từ trạng thái này sang trạng thái khác.
Theo đó, những con số như 20, 30, 100, 150, 175, 200... không phải là những điểm số dùng để đánh giá một con người. Chúng có một ý nghĩa sâu hơn nhiều: có thể xem chúng như những mốc biểu thị các tầng vận động khác nhau của đời sống nội tâm.
Một người không phải là “một con số”. Một người có thể trải nghiệm nhiều trạng thái khác nhau trong những hoàn cảnh khác nhau, và điều quan trọng hơn cả là trạng thái ấy không nhất thiết phải cố định.
Và đây cũng chính là một cách giúp những người “chưa thấy thì chưa tin” có thể bước vào con đường tu tập tâm linh. Ví dụ, một người sẵn sàng đối mặt với những thách thức của cuộc đời, sẵn sàng chấp nhận cuộc chơi của cuộc đời, nhưng cũng có lúc rơi vào trạng thái thờ ơ hay u sầu, thì khi nhận ra những trạng thái ấy, họ có thể biết được hướng đi lên. Hoặc một người có lý trí rất cao nhưng thường xuyên bị lòng tham hay thói kiêu ngạo dẫn dắt, cũng có thể nhận ra vấn đề của mình và tìm được lối ra để trở thành một người chính trực hơn.
Tu tâm, theo David Hawkins, cũng như trong nhiều truyền thống tu tập phương Đông, không phải là tu dưỡng đạo đức theo nghĩa thể hiện mình là một người tốt cho người khác xem. Đó là tu tâm tính của chính mình: tự mình trở thành một người dễ tính hơn, bao dung hơn, yêu thương hơn, từ bi hơn… mỗi ngày.
Không cần người khác biết. Nhưng rồi họ sẽ tự “biết”.
Những tác phẩm chính của David Hawkins
1. Power vs. Force - Đặt nền móng cho toàn bộ công trình của Hawkins: phương pháp nghiên cứu bằng cơ thể động học, Bản đồ Tâm thức, sự phân biệt giữa Power và Force, cùng câu hỏi về sự tiến hóa của con người.
2. The Map of Consciousness Explained - Giải thích kỹ lưỡng hơn về Bản đồ Tâm thức và các tầng khác nhau trong bản đồ này, giúp người đọc hiểu rõ hơn hệ thống mà Hawkins đã trình bày trong Power vs. Force.
3. Letting Go: The Pathway of Surrender - Trình bày phương pháp buông bỏ các cảm thọ và cảm xúc tiêu cực, qua đó giúp con người giải phóng những trạng thái nội tâm đang cản trở mình và có khả năng vươn lên những tầng Tâm thức cao hơn.
Power vs. Force được David Hawkins biên tập lại và xuất bản vào năm 2012, trong khi The Map of Consciousness Explained và Letting Go: The Pathway of Surrender được ông viết vào những năm cuối đời. Điều này có thể gợi cho chúng ta suy nghĩ rằng đây là những tác phẩm mà ông muốn dành cho một phạm vi độc giả rộng hơn và cũng là những cuốn sách có tính thực tiễn đặc biệt đối với người đọc phổ thông.
Theo cảm nhận của người viết những dòng này, một người muốn xây dựng một đời sống tâm lý ổn định, hạnh phúc, khỏe mạnh và thành công thì chỉ cần thường xuyên đọc, suy ngẫm và áp dụng vào đời sống những điều được trình bày trong ba cuốn sách này cũng đã có thể coi là đủ.
4. The Eye of the I — đi sâu hơn vào nhận biết, bản chất của Thiên Chúa, thực tại và đời sống nội tâm. David Hawkins cho rằng đây là cuốn sách bàn về các tầng Tâm thức từ 600 đến 850.
5. I: Reality and Subjectivity — đi sâu vào những tầng rất cao của Bản đồ Tâm thức và vấn đề thực tại, chủ thể. Đây là tác phẩm bàn về những tầng từ 800 đến 1.000 — những tầng mà Hawkins gắn với các Đại Giác giả và các Thánh thần giáng thế.
Power vs. Force, The Eye of the I và I: Reality and Subjectivity có thể được xem là một bộ ba quan trọng đối với những người muốn đi sâu vào con đường tu tâm, hướng tới sự siêu việt bản ngã và chứng ngộ Viên mãn.
6. Transcending the
Levels of Consciousness — tập trung
trực tiếp hơn vào việc siêu việt các tầng Tâm thức và con đường chuyển hóa nội
tâm, có thể coi là một cuốn tham khảo hữu ích cho những người muốn tu tâm.
Trong cuốn này, David Hawkins cũng nhấn mạnh rằng tu tâm là một công việc khó
khăn và vô cùng nghiêm túc, vì nó không chỉ làm thay đổi cách con người suy
nghĩ và cảm nhận mà còn có thể dẫn đến những thay đổi sâu sắc trong hoạt động của
não bộ.
7. Healing and Recovery — bàn về các vấn đề chữa lành và hồi phục. Theo cảm nhận của người viết những dòng này, một người có “ngộ tính” cao đôi khi có thể nhận ra những gợi ý về chữa lành và hồi phục ngay từ khi đọc Power vs. Force, và khi đọc sâu hơn Healing and Recovery, họ có thể thấy rõ hơn mối liên hệ mà Hawkins trình bày giữa trạng thái Tâm thức, đời sống nội tâm và sức khỏe.
8. Truth vs. Falsehood — mở rộng việc khảo sát thật–giả từ đời sống cá nhân sang nhiều vấn đề trong đời sống xã hội, giúp người đọc nhìn nhận sâu hơn về cách con người phân biệt sự thật với những điều sai lệch.
9. Reality,
Spirituality and Modern Man — bàn về
thực tại, đời sống tâm linh và những vấn đề mà con người hiện đại phải đối diện
trên con đường nhận biết bản thân và tìm hiểu bản chất của thực tại.
Có lẽ không cần phải bắt đầu bằng việc tin hay không tin David Hawkins. Có thể bắt đầu bằng việc tự quan sát chính mình.
Khi sợ hãi xuất hiện, ta có thể quan sát nó. Khi tức giận xuất hiện, ta có thể nhận ra mình đang tức giận. Khi lòng tham, thái độ kiêu ngạo hay mặc cảm nổi lên, ta có thể nhìn thấy chúng thay vì lập tức đồng nhất mình với chúng.
Nếu làm được như vậy, Bản đồ Tâm thức của Hawkins có thể trở thành một công cụ để tự quan sát, ngay cả khi người đọc chưa chấp nhận những tuyên bố của ông về phương pháp hiệu chuẩn.
Và có lẽ đây là điểm đáng chú ý nhất trong toàn bộ công trình của David Hawkins: con người không nhất thiết phải bị cố định trong trạng thái mà mình đang có.
Ta có thể thay đổi.
Những cuốn sách của David Hawkins có thể là một bàn đạp giúp bạn thay đổi, dù bạn theo hoặc không theo một tôn giáo nào; dù bạn đang thực hành một con đường tâm linh nào đó, hay đã từng theo một tôn giáo nhưng theo thời gian, những giáo lý cơ bản đã dần bị lãng quên; hoặc đơn giản là bạn chưa biết phải bắt đầu việc tu tâm từ đâu.
Chúc bạn mỗi ngày một tiến
bộ trên con đường của chính mình — hay nói theo cách quen thuộc của các Phật tử:
“Chúc bạn ngày càng tinh tấn hơn!”
