Phạm Nguyên Trường Phạm Nguyên Trường Author
Title: Shannon Tiezzi (The Diplomat, Nhật Bản) - Trung Quốc di chuyển giàn khoan. Rồi sao?
Author: Phạm Nguyên Trường
Rating 5 of 5 Des:
Phạm Nguyên Trường dịch Tại sao Trung Quốc di chuyển giàn khoan và điều đó có ý nghĩa gì đối với tương lai? Như Clint t hông báo ...

Phạm Nguyên Trường dịch
Tại sao Trung Quốc di chuyển giàn khoan và điều đó có ý nghĩa gì đối với tương lai?


Như Clint thông báo hôm nay, Trung Quốc đã rút giàn khoan khỏi vùng biển gần quần đảo Hoàng Sa. Giàn khoan này - từng hoạt động trong khu vực mà Việt Nam tuyên bố là thuộc vùng đặc quyền kinh tế của mình - đã gây ra rạn nứt lớn giữa Bắc Kinh và Hà Nội. Theo Bộ ngoại giao Trung Quốc, giàn khoan này hiện đang di chuyển đến một dự án mới gần đảo Hải Nam.


Việc di chuyển gây ra vài sự ngạc nhiên vì theo kế hoạch ban đầu thì giàn khoan sẽ ở lại trong khu vực đến giữa tháng 8. Nhiều đồn đoán về việc vì sao giàn khoan này lại bị rút đi. Một chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng của Trung Quốc nói với hãng Reuters rằng đơn giản là giàn khoan này đã hoàn thành nhiệm vụ vì thời tiết trong hai tháng qua khá thuận lợi. Một số nhà phân tích khác đưa ra giả thuyết rằng Trung Quốc lợi dụng mùa mưa bão sắp tới nhằm loại bỏ một nguồn gốc gây căng thẳng giữa nước này với Việt Nam. Theo tờ New York Times thì thiếu tướng Lê Mã Lương còn thẳng thừng hơn khi tuyên bố rằng “phản ứng mạnh mẽ” của Việt Nam đã buộc Bắc Kinh phải rút giàn khoan sớm.
Thời gian cũng là việc gây tò mò. Giàn khoan đã được hạ đặt ngay sau khi chuyến đi của ông Obama đến châu Á khiến nhiều nhà phân tích cho rằng Trung Quốc đã gửi tín hiệu mạnh mẽ  cho Mỹ hơn là cho Việt Nam. Bây giờ, việc rút giàn khoan xảy ra chưa đầy một tuần sau khi những hoạt động ở Biển Đông của Trung Quốc đã “chiếm vị trí hàng đầu trong chương trình nghị sự” tại cuộc Đối thoại về Chiến lược và Kinh tế ở Bắc Kinh. Nhưng những lời chỉ trích (trong đó có cả những bài phát biểu nảy lửa tại cuộc đối thoại Shangri-La) trong mấy tháng qua đã không có tác dụng đối với những tính toán của Bắc Kinh; sẽ là không trung thực khi nói rằng cuộc Đối thoại về Chiến lược và Kinh tế ở Bắc Kinh là bước ngoặt.

Nhiều khả năng là, Trung Quốc chỉ đơn giản tính toán rằng giữ giàn khoan ở đó chẳng đem lại mấy lợi lộc, nhất là khi so sánh với những lợi ích tiềm tàng khi di chuyển nó. Từ quan điểm chiến thuật, giàn khoan dầu nói chung đã hoàn thành mục đích của nó. Trung Quốc đã chứng minh rằng họ có khả năng khoan gần quần đảo Hoàng Sa, bao gồm lực lượng hải quân nhằm bảo vệ giàn khoan khỏi những con tàu của Việt Nam được cử đến khu vực. Bắc Kinh cũng đã chứng tỏ rằng họ có thể đứng vững trước những lời chỉ trích tứ bên ngoài, lờ đi và tấn công lại khi Việt Nam, Hoa Kỳ, và những tay chơi khác trong khu vực cáo buộc Trung Quốc khiêu khích.
Sau hai tháng, nếu tiếp tục khoan, Trung Quốc sẽ chẳng thu được nhiều lợi lộc nữa. Sau khi thông báo rằng mũi khoan đã phát hiện được bằng chứng về dầu và khí, Trung Quốc sẽ dễ dàng đưa giàn khoan trở lại khu vực bất cứ lúc nào. Như Hong Lei nói với báo chí hôm thứ tư, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc sẽ nghiên cứu các dữ liệu và “vạch ra một kế hoạch làm việc cụ thể trong bước tiếp theo.”

Trong khi đó, Trung Quốc có thể bắt đầu cố gắng nhằm hàn gắn mối quan hệ với Việt Nam. Sau vụ bùng nổ tình cảm bài Trung ở Việt Nam, đây là nhiệm vụ khó khăn, nhưng sẽ là bất khả thi nếu giàn khoan vẫn đứng ở vị trí cũ. Cũng như trước đây, Trung Quốc không muốn tham gia vào các cuộc đàm phán nghiêm túc về cuộc khủng hoảng do giàn khoan dầu gây ra vì Bắc Kinh khăng khăng nói rằng đây không phải là khu vực tranh chấp. Nhưng, nếu không có sự khó chịu do sự có mặt của giàn khoan gây ra mỗi ngày và những vụ đụng độ giữa những con tàu hộ tống của Việt Nam và Trung Quốc thì Hà Nội và Bắc Kinh có thể dần dần bắt đầu tiếp tục hợp tác trong các chủ đề khác. Logic tương tự cũng được áp dụng cho mối quan hệ Mỹ-Trung, một mối quan hệ đã được nói tới với giọng điệu tích ngay trước cuộc Đối thoại về Chiến lược và Kinh tế ở Bắc Kinh.
Phản ứng tiêu cực có thể có đối với Bắc Kinh chính là sự bất mãn có thể xảy ra ở trong nước. Bắc Kinh đang đối mặt với những lời chỉ trích gay gắt trên mạng xã hội Weibo. Theo Reuters, nhiều người bình luận trên mạng xã hội này đã lên án Trung Quốc đầu hàng trước áp lực của Mỹ. Vì vậy mà lời khẳng định của Bộ ngoại giao rằng việc di chuyển “không liên quan gì tới các tác nhân bên ngoài” dường như nhắm đến cả thính giả bên trong cũng như bên ngoài Trung Quốc.
Tập Cận Bình ràng buộc chính quyền của ông ta với “giấc mơ Trung Hoa” – phần quan trọng của giấc mơ này là giải phóng nươc Trung Quốc khỏi “sự ức hiếp” của phương Tây mà quốc gia này đã phải chịu đựng trong quá khứ. Vì vậy mà Tập Cận Bình cực kì nhạy cảm trước những lời phê phán về sự yếu đuối trong chính sách đối ngoại và không muốn bị coi là khuất phục trước những đòi hỏi của phương Tây. Điều quan trọng đối với Bắc Kinh là phải chứng minh rằng họ không nhượng bộ những đòi hỏi về lãnh thổ. Như vậy là, mặc dù cuộc khủng hoảng giàn khoan dầu có thể đã kết thúc, nhưng dường như chúng ta sẽ được chứng kiến hành động mạnh hơn của Trung Quốc ở khu vực khác trên biển Đông trong tương lai gần, đấy sẽ là bằng chứng về sự quyết tâm của Tập Cận Bình.

Shannon Tiezzi là phó tổng biên tập the Diplomat, mối quan tâm chủ yếu của bà là Trung Quốc và bà thường viết về quan hệ ngoại giao, chính trị nội bộ và kinh tế của Trung Quốc. 

Đã đăng trên Việt Nam Thời Báo

http://thediplomat.com/2014/07/so-china-moved-its-oil-rig-what-now/

Về tác giả

Advertisement

Post a Comment

 
Top