Reid Smith (Foreign Policy Journal, Mĩ, 11/02/2011) – Sự cáo chung của một thời đại: hoàng hôn của chính sách chiến tranh lạnh ở Ai Cập và Cận Đông

Phạm Nguyên Trường dịch

Trong suốt 30 năm qua thỉnh thoảng lại có những vụ căng thẳng trong quan hệ giữa Mĩ và Ai Cập. Nhưng nỗi sợ hãi lành mạnh trước những điều bất định đã không cho phép chính phủ nước ta hủy cuộc hôn nhân có tính toán đã kéo dài và đầy mâu thuẫn này.

Bây giờ, từ đống gạch vụn của sự đàn áp, giấc mơ về một nền dân chủ đã vươn lên. Nhưng tầm nhìn đầy sáng tạo như thế về tương lai của Ai Cập đòi hỏi tất cả các bên phải vượt qua ranh giới của khu vực mà họ cảm thấy thoải mái để bước vào khu vực chưa quen và chưa ai biết là gì. Người Ai Cập đã phấn khởi nhận lãnh nhiệm vụ, còn các chuyên gia, các chính khách và các quan chức cao cấp của Mĩ thì lại không muốn từ bỏ những mối liên hệ vững chắc với một kẻ đang thở hắt ra là Mubarak.

BBC (tiếng Nga) – Mubarak từ chức sau khi nhường quyền cho quân đội

Phạm Nguyên Trường dịch

Theo lời của John Lein thì có vẻ như đây là một cuộc đảo chính quân sự.

Perrine Mouterde (France24 – Pháp) - Các nhà báo Ai Cập đang làm cuộc cách mạng của mình

Phạm Nguyên Trường dịch

Các nhà báo đang làm việc cho các phương tiện thông tin đại chúng của nhà nước đang cố gắng thực hiện một cuộc cách mạng của chính mình.

André Glucksmann (Liberation, Pháp) – Cách mạng không có nghĩa là dân chủ

Phạm Nguyên Trường dịch

Cách mạng làm cho tất cả mọi người đều bị bất ngờ. Bên trên hỏang lọan, còn bên dưới thì đấu tranh với nỗi sợ hãi của mình từng giây từng phút một, trong khi đó những người quan sát bên ngòai – các chuyên gia, các chính phủ, khán giả truyền hình và chính tôi - thì cảm thấy có lỗi vì không thể tiên đóan được những điều không thể tiên đóan. Đấy là nguyên nhân của tình trạng bát nháo đang diễn ra ở Pháp: phe hữu bẽ mặt và tìm cách buộc tội phe tả, còn phe tả thì cố gắng tránh giải thích nguyên nhân của việc trong một thời gian dài Ben Ali và đảng của ông ta cũng như Mubarak và đảng của ông ta vẫn là thành viên của Quốc tế xã hội chủ nghĩa. Ben Ali bị xóa tên vào ngày 18 tháng 1, nghĩa là ba ngày sau khi ông ta đã bỏ trốn. Còn Mubarak thì người ta đã hành động nhanh nhạy hơn: 31 tháng 1. Không ai dám hành động. Kể cả giới báo chí đang nhắm mắt trước tất cả các sự kiện lẫn phe hữu đang muốn thân thiện với Đảng nước Nga thống nhất đầy sức mạnh của Putin và nịnh nọt Đảng cộng sản Trung Quốc. Và thay vì hỏi về nguyên nhân của tình cảm nồng ấm với các nhà độc tài, ta phải lên án “sự im lặng của giới trí thức”.

Julia Ioffe – Cậu chuyện một nhà báo bị trục xuất khỏi Nga

Hiếu Tân dịch

MOSCOW — Luke Harding đáp xuống sân bay Domodedovo mới bị đánh bom của Moscow vào lúc 4 giờ 10 phút chiều, ngày thứ Bảy vừa qua, 5 tháng 2. Tay phóng viên Guardian thường trú tại Nga này đã ở London hai tháng qua, làm việc trong bộ phận đưa tin về WikiLeaks của tờ báo và viết vội một quyển sách về chủ đề này (ra mắt cuối tháng 1). Khi anh đến quầy kiểm tra hộ chiếu, một người phụ nữ ngồi sau quầy scan hộ chiếu của anh hai lần; Harding biết có chuyện chẳng lành. Quả thật, sự việc đã đi ra ngoài tầm kiểm soát..

Chúng ta đang yêu con hay phá hủy cuộc đời chúng?

Tương Giang (dịch)

Bạn có thể cho con bạn sống trong một căn nhà rộng, ăn những bữa ăn ngon, học đàn dương cầm và xem một máy TV lớn. Nhưng khi bạn ra sân cắt cỏ, hãy để cho con bạn nhúng tay vào để biết sự cực nhọc khi phải làm việc ấy.

Peter Singer (Sueddeutsche Zeitung– Đức) những bãi chiến trường trong tương lai

Phạm Nguyên Trường dịch

Bắc Băng Dương, vũ trụ và không gian mạng – những khu vực mà trước đây con người chưa với tay tới hay đơn giản là không tồn tại, nhưng hiện nay đã có ý nghĩa kinh tế vô cùng to lớn. Lịch sử buộc chúng ta phải chuẩn bị cho những cuộc xung đột trong những khu vực mà mới gần đây vẫn chưa có người đặt chân đến này.

Lev Tolstoi – Bàn về chủ nghĩa xã hội

Phạm Nguyên Trường dịch

Các bạn muốn tôi viết cho tập sách của các bạn một bài bàn về những vấn đề kinh tế và xã hội, nghĩa là theo ý tôi, từ quan điểm kinh tế, đâu là hình thức tốt nhất cho xã hội hiện nay. Tôi không thể nào thực hiện được ước muốn của các bạn, vì, thứ nhất, khác với những người xã hội chủ nghĩa và những ông thày của họ, tôi không biết, không thể biết và tôi nghĩ là không ai có thể biết những qui luật biến dịch của đời sống kinh tế của các dân tộc cũng như hình thức tốt nhất cho sự phát triển của xã hội hiện đại. Thứ hai, tôi không thực hiện được còn vì rằng giả sử như tôi cho rằng mình biết những qui luật phát triển kinh tế cũng như hình thức tốt nhất cho sự phát triển của xã hội, như những nhà cải cách xã hội chủ nghĩa, từ Saint-Simon, Fourier, Owen đến Marx, Engels, Bernstein và những người khác, thì tôi cũng không dám nói. Không dám nói vì theo quan điểm của tôi, không thể nào tiên đoán được hay xác định được những hình thức của đời sống kinh tế tương lai, cũng như không thể nào tiên đoán được cũng như xác định được địa vị của từng người trong tương lai, vì vậy mà tất cả những qui luật do con người nghĩ ra và những cơ cấu xã hội tốt nhất khác nhau do những người khác nhau đưa ra không những không thúc đẩy phúc lợi của người dân mà là một trong những nguyên nhân làm rối loạn xã hội, mà dân chúng hiện nay đang phải chịu đựng.

Top 10 nhà độc tài đang gặp rắc rối

Hiếu Tân dịch

Những cuộc biểu tình khổng lồ ở Ai cập nhằm trục xuất Tổng thống Hosni Mubarak đánh dấu một thời điểm chưa từng có trong lịch sử Ai cập và hết sức khó chịu đối với Mubarak trong ba thập kỷ chiếm giữ quyền lực của ông ta. Tinh thần của cuộc nổi dậy này dường như đang lây nhiễm. TIME cho chúng ta một cái nhìn lướt qua những kẻ bạo quyền mà sự níu giữ quyền lực lúc này đã yếu hơn bao giờ hết.

Nghịch lý tàu cao tốc Trung Quốc

Văn Khoa

Trong lúc Bắc Kinh tăng cường chào hàng công nghệ tàu cao tốc ra nước ngoài thì dịch vụ này lại đang “bỏ quên” hàng triệu người nghèo trong nước.

Trung Quốc đang vận hành mạng lưới đường sắt cao tốc dài nhất thế giới với tổng chiều dài hơn 7.500 km. Đến cuối năm 2012, con số này dự kiến sẽ tăng lên 13.000 km, theo tờ Nhân Dân nhật báo. Trong 5 năm tới, Bắc Kinh sẽ đầu tư từ 3.000 -4.000 tỉ nhân dân tệ (NDT) với tham vọng phát triển tuyến đường sắt cao tốc nhanh nhất thế giới, Tân Hoa xã đưa tin.

John Birminham (The Age) - Tại sao tất cả chúng ta đều phải trang bị vũ khí, sẵn sàng chiến đấu đối với Trung Quốc

Đan Thanh dịch

Chính phủ các nước xung quanh Thái Bình Dương đang chuẩn bị cho cuộc chiến với Trung Quốc. Không phải vào tuần tới. Hoặc vào năm tới. Hoặc thậm chí bất cứ lúc nào trong thập kỷ này. Nhưng thực tế khủng khiếp là hàng tỷ người đang tự đào hố chôn mình và các lập trường thù địch vẫn cố giữ trong một thời gian dài. Chúng ta hiện đang bị chôn sâu trong cái hố này.

Nechemia Shtrassler (Haaretz, Israel) – Nguyên nhân thật sự của cuộc cách mạng Ai Câp

Phạm Nguyên Trường dịch

Mới hai tuần trước Ai Cập còn được coi là đất nước có nền kinh tế phát triển khá. Nước này được liệt vào một trong số những nền kinh tế “đang thức tỉnh”, có sự phát triển kinh tế ổn định trong suốt cả chục năm. Còn Hosni Mubarak thì xứng đáng được ngợi khen vì những cải cách kinh tế mà ông ta đã tiến hành, trong đó có quá trình giải tư và chống tệ quan liêu. Các quan chức của IMF hồi hộp nói về sự phát triển đấy ấn tượng của những khỏan đầu tư trực tiếp của nước ngòai vào nền kinh tế Ai Cập, và thường xuyên viện dẫn khẩu hiệu của chính quyền Ai Cập: “Ai Cập mở cửa cho kinh doanh”.

Fareed Zakaria – Nền dân chủ có thể họat động thế nào ở Trung Đông (tiếp theo và hết)

Hiếu Tân dịch

3

Trong vấn đề gay cấn về kế tục chính trị, Mubarak làm nhiều người Ai cập thất vọng cay đắng, trong đó có nhiều thành viên của nội các, những người tin rằng năm 2011 sẽ là năm chuyển sang một Ai cập không có ông ta. (Nói rõ ra, nhiều người trong đội ngũ thân cận của ông ta hy vọng rằng thủ lĩnh của họ, Gamal Mubarak, có thể sẽ vươn lên trong một không khí chính trị có kiểm soát. Nhưng ngay cả họ cũng đã nghĩ rằng chế độ này lẽ ra đã phải trở nên cởi mở hơn nhiều.) Năm ngoái, Mubarak ra tín hiệu rằng ông ta có ý định ứng cử thêm nhiệm kỳ thứ sáu nữa, mặc dù đã 82 tuổi và sức khỏe kém. Đó là dấu hiệu cho biết dù kinh tế có thể tiến bộ như thế nào, thì cải cách chính trị nghiêm chỉnh vẫn là điều không thể nghĩ tới.

Lev Nikolaevich Tolstoi - Thư gửi một người Trung Quốc

Phạm Vĩnh Cư dịch

Lời giới thiệu của Tuần Việt Nam: Như mọi người đều biết, Tolstoi xuất hiện trên trường quốc tế như là nhà chính luận và nhà truyền giáo. Trong những thư ngỏ gửi nhân dân lao động Nga, nhân dân Trung Quốc, nhân dân Ấn Độ Tolstoi không nể nang trách cứ, phê phán họ đã hay đang bán rẻ tự do của mình đổi lấy những lợi ích cỏn con được ban phát từ tay những kẻ áp bức bóc lột nội tộc hay ngoại tộc. Có nghĩa là có thể có cơ sở vật chất cho tự do, nhưng vẫn không có tự do, hay tự do vẫn tiêu vong, nếu con người không quý trọng tự do và ưa thích những giá trị khác hơn.

Tuần Việt Nam xin giới thiệu bài nghị luận của ông có tựa đề Thư gửi một người Trung Quốc. Mời quí vị độc giả cùng đọc và suy ngẫm.

Fareed Zakaria – Nền dân chủ có thể hoạt động như thế nào ở Trung Đông (tiếp theo)

Hiếu Tân dịch

Lạc hậu, tham nhũng, yêu chuộng hòa bình.

Không mấy ai nghĩ nó lại có thể trở nên thế này. Ai cập từ lâu đã được coi như một xã hội tôn trọng quyền uy, có một nhà nước mạnh và một bộ máy quan liêu có thể là hủ lậu và tham nhũng nhưng vẫn giữ được hòa bình. “Đây là một đất nước có kỷ lục nổi bật về ổn định chính trị” Fouad Ajami viết trong một tiểu luận năm 1995, chỉ ra rằng trong hai trăm năm qua, Ai cập chỉ được cai trị bởi hai chế độ, quân chủ thành lập 1805 và Phong trào các Sĩ quan Tự do, nắm chính quyền năm 1952, với Gamal Abdel Nasser. (Để so sánh: Pháp đã trải qua một cuộc cách mạng, hai đế chế, năm nền cộng hòa, và một nền độc tài nửa phát xít trong khoảng thời gian gần đúng như thế) Trong trí tưởng tượng của nhiều người, người Ai cập là giống người thụ động, ngoan ngoãn thần phục tôn giáo và tôn ti trật tự. Nhưng vào cuối tháng Giêng, các đường phố Cairo và Alexandria và các thành phố khác ngập đầy những người khác nhau: những đám đông gồm những con người mãnh liệt, ý chí sắt thép từ mọi tầng lớp xã hội và có cả một số phụ nữ, tất cả đều quyết tâm làm nên số phận của họ và trở thành những người chủ vận mệnh của chính họ.

 

Chrystia Freeland (The New York Times) – Ai Cập và Tunisia: Bài học cho các nhà độc tài trên toàn thế giới

Phạm Nguyên Trường dịch

Đấy là hai tuần lễ tồi tệ mà Vitaly Silitsky, một nhà chính trị học,  gọi là “quốc tế độc tài”.

Ông Silitski là người Bạch Nga – một căn cứ rất tốt cho việc nghiên cứu những nhà cai trị độc tài – và ông đã tiến hành nghiên cứu cách thức mà các nhà cai trị độc tài trên thế giới phản ứng trước các cuộc cách mạng “màu” tại một số nước cộng hòa hậu-Xô Viết trong mấy năm vừa qua: tăng cường đàn áp ở trong nước và hình thành một nhóm quốc gia lỏng lẻo nhằm hỗ trợ lẫn nhau.

Fareed Zakaria – Nền dân chủ có thể hoạt động như thế nào ở Trung Đông?

Hiếu Tân dịch

Khi Frank Wisner, nhà ngoại giao Hoa Kỳ kỳ cựu và đặc phái viên của tổng thống Obamar gặp Hosni Mubarak hôm thứ Ba, 1 tháng 2, quang cảnh này chắc đã quen thuộc với cả hai người. Trong 30 năm vừa rồi, các nhà ngoại giao Hoa Kỳ đã đi vào một trong những nơi giàu có nhất ở Heliopolis, một vùng lân cận Cairo từ đó Mubarak thống trị Ai cập. Tổng thống Ai Cập đã tiếp đãi người Mỹ nồng nhiệt, và hai bên bắt đầu bàn bạc về những quan hệ Mỹ-Ai Cập và số phận của nền hòa bình Trung Đông. Rồi sau đó người Mỹ có thể nhẹ nhàng nêu lên vấn đề cải cách chính trị. Tổng thống sẽ nóng mặt lên và độp lại, “Nếu tôi làm như các ngài muốn, bọn chính thống Islamist sẽ cướp chính quyền.” Cuộc đàm đạo sẽ quay trở về những khúc quanh mới nhất trong quá trình hòa bình.